“Bóng hồng” góp phần thực hiện sứ mệnh đưa con người lên mặt trăng và sao hỏa

Nguyễn Nhung

"Nếu làm sai, đừng ngại thừa nhận thất bại" - đó là bài học mà Gwynne Shotwell, 58 tuổi, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Tập đoàn công nghệ khai phá không gian SpaceX, rút ra, sau nhiều năm nỗ lực khẳng định mình trong lĩnh vực không gian.

4-may-2022-021949-gmtgwynne-1651637422.jpeg

Bà Gwynne Shotwell, 58 tuổi, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Tập đoàn công nghệ khai phá không gian SpaceX

Từ niềm đam mê với động cơ…

Sinh ra ở Evanston, lớn lên ở Libertyville (bang Illinois, Mỹ), và vì từ nhỏ đã yêu thích máy móc, động cơ nên Gwynne Shotwell theo học bằng cử nhân Kỹ thuật cơ khí và thạc sĩ Toán ứng dụng của trường Đại học Northwestern. Bà được truyền cảm hứng theo đuổi ngành cơ khí vào năm 1979, sau khi gặp một nữ kỹ sư tại sự kiện của Hiệp hội kỹ sư nữ ở Viện Công nghệ Illinois (Chicago).

"Tôi là một thanh niên hay gắt gỏng. Tôi không muốn có mặt tại sự kiện đó. Nhưng tôi đã bị cuốn hút bởi một nữ kỹ sư cơ khí ngồi trong phòng điều khiển và những gì cô nói. Cô ấy sở hữu công ty của riêng mình và đang phát triển vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường như năng lượng mặt trời. Tôi thích thú với những gì cô làm và cả bộ đồ cô mặc. Tôi đã đến gặp cô sau cuộc thảo luận của ban giám đốc và nói chuyện với cô về trang phục và cả những gì cô đã làm. Tôi rời khỏi sự kiện đó và nghĩ rằng mình có thể trở thành một kỹ sư cơ khí… Tôi không chắc nếu không thấy bộ đồ chỉn chu ấy, liệu mình có đi đến chỗ cô ấy hay không. Tôi cảm thấy thoải mái hơn khi nói chuyện về trang phục hơn là nghề nghiệp của cô ấy. Đó là một phần liên kết giữa chúng tôi", Shotwell nhớ lại.

gwynne-1-1651637461.jpeg

Gwynne Shotwell tại nhà máy của SpaceX

Giờ đây, Shotwell đã trở thành 1 trong 50 phụ nữ hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ được Forbes vinh danh. Năm 2020, bà được tạp chí Time đưa vào danh sách "100 người có tầm ảnh hưởng nhất trên thế giới".

… đến "vũ khí bí mật" của SpaceX

Trái ngược với những người theo đuổi lĩnh vực không gian, Shotwell không có ý niệm cụ thể nào về không gian khi còn nhỏ. Bà không được tiếp xúc nhiều với ngành hàng không vũ trụ vì nó không phổ biến ở Chicago, nơi bà lớn lên. Vì yêu thích ô tô, Shotwell làm việc cho Tập đoàn Chrysler trong những năm đầu; sau đó đến Los Angeles, nơi đưa bà đến ngành hàng không vũ trụ. Năm 1988, Shotwell làm việc tại trung tâm nghiên cứu El Segundo của Aerospace Corporation, làm kỹ thuật liên quan đến các hợp đồng nghiên cứu, phát triển không gian và quân sự. Vì muốn chế tạo tàu vũ trụ, Shotwell đầu quân cho Microcosm Inc., một công ty chế tạo tên lửa chi phí thấp ở El Segundo, giữ vị trí giám đốc bộ phận hệ thống vũ trụ.

“Đặt ra và cố gắng đạt được những mục tiêu hoàn toàn phi lý và đừng sợ thất bại ngay cả khi bạn không thể đạt được chúng. Hãy làm việc chăm chỉ, thực sự chăm chỉ và hữu ích. Nếu làm sai, đừng ngại thừa nhận thất bại, thậm chí đừng coi việc thử làm điều gì đó và không nhận được kết quả như mong muốn là thất bại. Hãy coi đó là sự phát triển” - Gwynne Shotwell, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Tập đoàn SpaceX

gwynne-2-1651637494.jpeg

Bà Gwynne Shotwell, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Tập đoàn SpaceX

Năm 2002, Shotwell gia nhập SpaceX với tư cách Phó Giám đốc Kinh doanh. Tham gia một công ty khởi nghiệp như SpaceX lúc bấy giờ là một điều cực kỳ rủi ro với Shotwell, một người mẹ đơn thân. Tuy nhiên, vì có niềm tin vào Elon Musk, bà đã đồng ý đảm nhận công việc. Các dự án của SpaceX là sản phẩm trí tuệ của Elon Musk. Tuy nhiên, việc giám sát các hoạt động hàng ngày tại công ty lại thuộc về Shotwell, với nhiệm vụ biến những tầm nhìn táo bạo của Musk thành công việc kinh doanh bền vững. Bloomberg từng nhận định Shotwell là "vũ khí bí mật" của Space X và dưới sự lãnh đạo của Shotwell, SpaceX từ một công ty khởi nghiệp nhỏ đã trở thành "đế chế" thám hiểm không gian. Hiện tại SpaceX đang phát triển dự án Starship, tên lửa khổng lồ thế hệ tiếp theo để thực hiện các sứ mệnh đưa con người lên Mặt Trăng và Sao Hỏa.

Phía sau thành công là sự khiêm nhường và nỗ lực

Những người trong ngành hàng không vũ trụ thường dùng từ "bình thường" để mô tả Shotwell. Matthew Desch, Giám đốc điều hành của Iridium Communications Inc., khách hàng thương mại lớn nhất của SpaceX, cho biết: "Shotwell là cánh tay vững chắc. Bà ấy có hiểu biết về kỹ thuật và điều đó giúp bà ấy trở thành một nhân viên bán hàng tuyệt vời. Mặc dù vậy, Shotwell không bao giờ cố gắng bán quá nhiều, luôn cởi mở và trung thực".

Với sự lãnh đạo của Musk và Shotwell, công ty đã trở thành một trong những công ty tư nhân có giá trị nhất thế giới. Bất chấp những thành công tại SpaceX, Shotwell cho biết, bà học được nhiều nhất từ thất bại. Nói về công việc của mình, Shotwell cho biết bà không đặt nặng vấn đề về giới tính khi làm việc trong ngành công nghiệp được cho là do nam giới thống trị. Shotwell nói: "Tôi chưa bao giờ cảm thấy có bất kỳ vấn đề gì khi trở thành một phụ nữ trong lĩnh vực công nghệ". Là một người luôn lên tiếng về cách tiếp cận hài hòa giữa công việc và cuộc sống tại SpaceX, Shotwell không coi trọng một người dành bao nhiêu tiếng cho công việc mà tập trung vào những gì họ làm được trong thời gian đó.

Bà từng làm thư ký cho thẩm phán Laurence Silberman của Tòa án phúc thẩm Columbia, thư ký ở Tòa án Tối cao Mỹ. Năm 2002, bà đã giảng dạy luật hiến pháp, tố tụng dân sự... tại trường Luật Notre Dame, nơi bà được phong hàm giáo sư Luật năm 2010. Năm 2017, bà được bổ nhiệm làm thẩm phán tại Tòa án Phúc thẩm bang Chicago. Năm 2019, sau khi một hội đồng gồm 3 thẩm phán ngăn cản một dự luật của bang Indiana khiến trẻ vị thành niên khó phá thai hơn nếu không thông báo cho bố mẹ biết, bà Barrett đã bỏ phiếu yêu cầu Tòa án xét xử lại.